Bu doküman, kadın giyim üretiminde pastal yerleştirme, kumaş tüketimi ve asorti planlamasına ilişkin temel hesaplama yöntemlerini profesyonel ve sistematik bir çerçevede ele almaktadır. Amaç, üretim planlaması, maliyet kontrolü ve kesim verimliliğinin artırılmasıdır.
1. PASTAL RANDIMANI HESABI
Pastal randımanı, kumaşın ne kadar verimli kullanıldığını gösteren temel göstergedir.
Formül:
Pastal Randımanı (%) = (Toplam Kalıp Alanı / Pastal Alanı) x 100
Örnek:
Pastal boyu: 1.80 m
Pastal eni: 1.50 m
Pastal alanı = 1.80 x 1.50 = 2.70 m²
Toplam kalıp alanı = 2.10 m²
Randıman = (2.10 / 2.70) x 100 = %77.8
Değerlendirme:
%75 – %85: İyi randıman
%70 – %75: Orta randıman
%70 altı: Düşük randıman
2. BİR ADET İÇİN KUMAŞ TÜKETİMİ
Tek bir ürün için gereken kumaş miktarı aşağıdaki formülle hesaplanır:
1 adet tüketim (m) = Pastal boyu / Pastalda kesilen adet
Örnek:
Pastal boyu: 1.80 m
Pastalda kesilen adet: 10
1 adet tüketim = 1.80 / 10 = 0.18 m
3. SİPARİŞE GÖRE TOPLAM KUMAŞ İHTİYACI
Toplam kumaş ihtiyacı aşağıdaki şekilde hesaplanır:
Toplam kumaş = 1 adet tüketim x sipariş adedi
Örnek:
Sipariş: 5.000 adet
1 adet tüketim: 0.18 m
Toplam kumaş = 0.18 x 5.000 = 900 m
4. FİRE HESABI
Üretimde fire kaçınılmazdır. Ortalama fire oranları:
Pastal fire: %2 – %5
Kesim fire: %1 – %3
Dikim fire: %1 – %2
Toplam fire %7 kabul edilirse:
Gerekli kumaş = 900 x 1.07 = 963 m
5. ASORTİ PLANLAMASI
Asorti, siparişin bedenlere göre dağılımıdır.
Örnek 1.000 adet sipariş:
S: %20 = 200 adet
M: %30 = 300 adet
L: %30 = 300 adet
XL: %20 = 200 adet
Eğer pastalda 12 adet kesiliyorsa:
Gerekli pastal sayısı = 1000 / 12 = 84 pastal
6. KUMAŞ ENİNE GÖRE PASTAL PLANLAMASI
Kumaş eni, pastal verimliliğini doğrudan etkiler.
Geniş enli kumaşta daha iyi yerleşim mümkündür ve metraj tüketimi düşer.
7. KUMAŞ ÇEKME PAYI
Özellikle pamuklu ve viskon kumaşlarda çekme payı eklenir.
Ortalama çekme payı %3–7 arasındadır.
Örnek:
Pastal boyu 1.80 m ise ve çekme %5 ise:
Yeni pastal boyu = 1.80 x 1.05 = 1.89 m
8. RULO (TOP) PLANLAMASI
Kumaş ruloları farklı metrajlarda gelir. Sipariş miktarına göre uygun rulo seçimi yapılır.
9. BİRİM MALİYET HESABI
Kumaş fiyatı 120 TL/m ise:
Toplam maliyet = 963 x 120 = 115.560 TL
Adet başı maliyet = 115.560 / 1000 = 115.56 TL
10. ÜRETİMDE SIK YAPILAN HATALAR
- İplik yönüne dikkat edilmemesi
- Desen uyumunun göz ardı edilmesi
- Çekme payının eklenmemesi
- Asorti ile pastalın uyumsuz olması
TEKSTİL DERSHANESİ
EGEMEN BATILI
