3. SİPARİŞ FORMU
3.1. Sipariş Formlarının Hazırlanması
İşletmelerde, işin bütününe dair; tedarik, planlama, üretim ve denetim faaliyetlerinin
sorunsuz bir şekilde yürütülebilmesi için işin gerçekleştirilmesine yönelik bütün bilgi
akışının doğru ve hızlı bir şekilde sağlanması gerekmektedir; çünkü üretim, ayrıntılı bir
şekilde programlanmak zorundadır. Özellikle hazır giyim sektörü gibi; ürünlerin sürekli
değiştiği, küçük partiler halinde üretimin gerçekleştiği üretim ortamlarında, her yeni ürün
için işletme içi bilgi akışını sağlayacak planlama yapılmalıdır. Bu amaçla her bölüm ve iş
istasyonundan yapması beklenen işlemlerin neler olduğuna, nasıl yapılacağına, ne kadar
sürede teslim edileceğine dair bilgilerden oluşan ve her firmanın farklı şekilde isimlendirdiği
formlar kullanılır. Üretimin belirli kısımlarının işletme dışında gerçekleştirilmesi (fason)
durumunda ise bu işletmede yapılacak işlemlerin yöntemleri ve sorumluluğun devri içinde
çeşitli formlar hazırlanıp kullanılabilir.
Müşterilerin hangi modeli, hangi malzeme ve renklerle, hangi adet ve bedenlerde
istediklerini belirtmeleri sonucu bu istekler ve siparişin diğer şartları bir form aracılığıyla
belgelenir. Bu bilgilerin yer aldığı formlar sipariş formu olarak adlandırılmaktadır.
Sipariş formları hazırlanırken işletmenin üretimini etkileyen bütün ölçütler, uyarılar ve
dar boğazlar dikkate alınmalıdır. Sipariş formunun doldurulması esnasında yetkilinin bütün
bu bilgileri bilmesi ve bu bilgiler doğrultusunda sipariş şartlarını belirlemesi ya da üretim
planlamayla koordineli çalışması gerekir.
Sipariş formları, siparişi uygulama formları olarak değerlendirilmekte ve içerdikleri
bilgilerin özelliklerine göre de isimlendirilmektedir. Hazır giyim işletmelerinde farklı
bölümler farklı sipariş formları kullanır. Bu formlar aktardıkları bilgiler ve yapılması
belirtilen işlere göre farklı isimler alabilir.
Eğer işletme içi bilgi ve iş akışı için kullanılıyorsa bu formlarda;
Yapılacak işlerin ne olduğu,
Nasıl yapılacağı,
Kim veya kimler tarafından yapılacağı,
Ne kadar sürede tamamlanması gerektiği,
İşin hangi birim veya yetkili tarafından verildiği,
İşin sorumluluğunun kime ait olduğu,
Eğer tedarik amacı ile kullanılıyorsa siparişin;
Çeşidinin ne olduğu (kumaş, astar, fermuar, pastal çizim kâğıdı vb.),
Hangi ürün için kullanılacağı,
Miktarının ne kadar olduğu (metre, adet, kg vb.),
Hangi bölüm için gerektiği,
Sipariş ve teslim tarihlerine dair bilgiler yer alır.
Üretime katkısı olan değişken sayısının fazla olması, her üretim faaliyetinin farklı
yapıda olması sipariş formlarının işletme içi bilgi ve iş akışında ne kadar önemli olduğunu
ortaya koymaktadır. Operasyonların izlenebilmesi ve kontrol altına alınabilmesi için iş
akışına dair iletişim ve sorumluluk paylaşımının kayıtlı belgelerle gerçekleştirilmesi, başarılı
sonuçlar elde etmek için etkili bir yöntemdir. Aynı zamanda yapılan işlerin ve uygulanan
yöntemlerinde bir arşivi oluşur.17
3.1.1. Model Teknik Föyü
ÖLÇÜLER 44 46 48 50 52
A 1/2 Göğüs 41 43 45 47 49
B Omuzdan boy 68 70 72 74 76
C 1/2 Etek Ucu 41 43 45 47 49
D 1/2 Kol Evi 22 23 24 25 26
E Yaka Açıklığı 13,5 14,25 15 15,75 16,5
F Dıştan Dışa Omuz 21 23 25 27 29
G
1/2 Kol Evinde Dıştan Dışa
Arka Panel 20 22 24 26 28
H Ön Yaka Düşüklüğü 19 19,5 20 20,5 21
I Arka Yaka Düşüklüğü 5,5 6 6,5 7 7,5
Şekil 3. 1: Model teknik föyü18
MODEL ANALİZİ
ÜRÜN: Erkek Atleti SEZON:
FORM: HAZIRLAMA TARİHİ:
BEDEN NU.: 48 HAZIRLAYAN:
BİÇİM TANIMLAMA
Yuvarlak tüp kumaştan
Kalın askılı
U yakalı
Yaka ve kol oyuntusu
biyeli
Biye genişliği 1,5 cm
Etek ucu 2,5 cm’ den
reçme dikişli
DİKİŞ PAYLARI
Dikiş payı 0,7 cm’dir.
Etek ucu kıvırma payı 2,5
cm
PARÇA LİSTESİ
Ön Beden ( K.K.) x 1
Arka Beden ( K.K.) x 1
ÜRÜN İÇİN GEREKLİ ANA ve YARDIMCI MALZEMELER
Süprem kumaş
Kumaş renginde iplik
Etiket
Biye
Şekil 3. 2: Model analiz formu19
3.1.2. Satın Alma Sipariş Formu
Firma Adı: ÜRÜN TALEP FORMU Nu.:
SİPARİŞ VEREN MÜŞTERİ SİPARİŞİ ALAN SATIŞ TEMSİLCİSİ
MÜŞTERİ
ADI:………………………………...
ÜNVANI
:.………………………………...
ADRES
:…………………………………
TELEFON
:………………………………….
FAX
:…………………………………
ADI:……………………………………………..
SOYADI:………………………………………..
SİPARİŞ ALINDIĞI TARİH:…………………
TALEP EDİLEN TARİH:……………………..
SIRA ÜRÜN ADI AÇIKLAMA MİKTAR BİRİM
SATIŞ ŞEKLİ AÇIKLAMA:
ÖDEME:
Şekil 3. 3: Satın alma sipariş formu20
3.1.3. Sipariş Teslim Alma Formu
KUMAŞ DEPO GİRİŞ FORMU SERİ NU.:
MÜŞTERİ TOP ÜSTÜ METRAJ DÖKÜMÜ
SİPARİŞ NU. 1 21 41 61
MODEL NU. 2 22 42 62
3 23 43 63
KUMAŞ CİNSİ % 4 24 44 64 KUMAŞ
ENİ
5 25 45 65
DESEN ve
VARYANT 6 26 46 66
RENK ve RENK
NU. 7 27 47 67
SİPARİŞ TARİHİ 8 28 48 68
DEPOYA GİRİŞ
TARİHİ
9 29 49 69
SİPARİŞ MİKTARI
(m)
10 30 50 70
GELEN MİKTAR
(m)
11 31 51 71
KUMAŞÇI FİRMA 12 32 52 72
İRSALİYE NU. 13 33 53 73
İRSALİYE TARİHİ 14 34 54 74
15 35 55 75
16 36 56 76
17 37 57 77
18 38 58 78
19 39 59 79
20 40 60 80
TOPLAM METRAJ
AÇIKLAMA
KUMAŞ NUMUNESİ
Şekil 3. 4: Sipariş teslim alma formu21
BİTMİŞ ÜRÜN SAYIM VE TESLİM ALMA FORMU Seri Nu.:
MÜŞTERİ
SİPARİŞ NU.
MODEL NU.
KESİM ADEDİ
DİKİM YERİ (Atölye)
ÇIKIŞ TARİHİ
TOPLAM GİRİŞ
İADE ADEDİ
EKSİK ADET
GİRİŞ
TARİHİ
İRSALİYE
TARİHİ
İRSALİYE
NU. RENK ADET
TESLİM ALAN
Şekil 3.5: Bitmiş ürün sayım ve teslim alma formu22
3.1.4. Kesim Bölümünde Kullanılan Sipariş Formları
KESİM FORMU Seri Nu.:
MÜŞTERİ
SİPARİŞ
ADEDİ
SİPARİŞ
NO
SEVK
TARİHİ
SEZON
KESİM
PLN.
TAR.
Kumaş Kalitesi (%)
MODEL
NU.
KESİM
TARİHİ
Kumaş
Eni
MODEL SİPARİŞ
Pastal
Boyu
Kumaş
Üretici
RENK
RENK
NU.
SİPARİŞ BEDEN DAĞILIMI
TOPLAM
TOPLAM
METRAJ
RENK
RENK
NU.
KESİM BEDEN DAĞILIMI
TOPLAM
TOPLAM
METRAJ23
BİRİM METRAJ BİLGİLERİ KUMAŞ NUMUNESİ
PLANLANAN REEL İHTİYAÇ DEP.
MEVCUT
KUMAŞ
KUMAŞ
GARNİ
ASTAR
TELA
KESİM TALİMATI
Yetkili İsim-İmza
KESİM AÇIKLAMALARI
Şekil 3. 6: Kesim formu
KESİM ADEDİ TAKİP FORMU Seri Nu.:
TARİH
KESİM
YERİ
MÜŞTER
İ
SİPARİŞ
NU.
MODEL
NU.
MODEL
KUMAŞ
CİSİ
RENK
ADET24
Yetkili İsim-İmza AÇIKLAMALAR
Şekil 3. 7: Kesim adedi takip formu
3.1.5. Dikim Bölümünde Kullanılan Sipariş Formları
DİKİM TALİMATI FORMU
FİRMA: TARİH:
ÜRÜN TÜRÜ VE ÖZELLİĞİ:
KUMAŞ TÜRÜ:
DİĞER İŞLEMLER:
DİKİM ATÖLYESİ TESLİM TARİHİ:
KULLANILAN MALZEMELER
KULLANILAN AKSESUARLAR
DİKİŞ ÖZELLİKLERİ
ÖN İŞLEMLER
MONTAJ
OVERLOK VE DİĞER ÖZEL DİKİŞLER
ÜTÜ ÖZELLİKLERİ
AÇIKLAMALAR
HAZIRLAYAN ONAYLAYAN
Şekil 3.8: Dikim talimatı formu25