VÜCUT ÖLÇÜ VE ORANLARI
Nüfus artışının ve teknolojik gelişmenin kaçınılmaz sonuçlarından biri giyim ürünlerinin seri halde
üretilmesidir. Bu durum ürünlerin ortak ölçülere göre boyutlandırma sorununu da beraberinde getirmiştir.
Hazır giyim sektörünün hızla geliştiği günümüzde giysi-vücut uyumu; estetik görünümün yanı sıra giyen
kişi açısından kullanım konforu sağlaması ile de önemini giderek artırmaktadır. Giysilerde kullanım
konforunun sağlanması için üretim kalıplarının vücut özelliklerine uygun olarak hazırlanması gerekir.
Giysi kalıplarının vücuda uyumunu etkileyen en önemli faktör vücut ölçülerinin ve oranlarının
bilinmesidir (Akın; 2001:11). Hazır giyim sanayinde vücuda uygun giysi üretebilmek için o toplumu
oluşturan insanların standart beden ölçülerine sahip olması gereklidir. Standart ölçülerin oluşturulabilmesi
için bazı ana ve yardımcı ölçülere ihtiyaç vardır. Araştırmalar en önemli iki değişkenin boy ve göğüs
çevresi olduğunu ortaya çıkarmıştır (Kurumer; 2007: 55).
Giysi beden ilişkisi içerisinde oran önemli bir kavramdır. Giysi tasarım prensiplerinden biri olan oran,
giysi modelinin şekil olarak tamamının birbiri ile uyum içerisinde olması gerektiği anlamını taşımaktadır.
Yunan matematikçilerinin ve sanatçılarının analize dayalı olarak uyguladıkları insan vücudu ile ilgili
“altın kesit uyum prensibi” bugün de yaygın olarak kullanılmakta ve başarılı sonuçlar alınmaktadır.
Burada iki temel bölümlendirme yöntemi vardır. Bunlar 3:5:8 veya 5:8:13 yöntemidir. 3:5:8 kuralına
göre vücut ölçüsü bel hattından yukarısı 3, bel hattından aşağısı 5 olmak üzere 8 eşit parçaya bölünür.
5:8:13 kuralında ise bel hattından yukarı 5, bel hattından aşağı 8 olmak üzere 13 eşit parçaya bölünür.
Altın kesit kuralında 3:5:8 kesitli figürler daha çok klasik giyimlerde ve diz üzerinde boyu olan giysi
tasarımında ve teknik çizimlerde kullanılır. 5:8:13 kesitli figürler ise özellik taşıyan abiye giysilerde,
pantolon ve artistik tasarım çizimlerinde kullanılır
BEDEN ÜZERİNDEN ÖLÇÜ ALMA
Vücut ölçülerine göre kalıp elde etmek için ölçü almak gerekir. Her giysi kalıp sisteminin kendi
özelliğine göre ölçü alma tekniği vardır. Sistemin başarısı ölçü alma tekniğinin iyi kavranmasına,
ölçülerin doğru alınmasına ve bu ölçülerin doğru bir şekilde kullanılmasına bağlıdır. Ölçü iyi alındığı
zaman elde edilen kalıplar vücuda uygunluk gösterir. Kalıplarda çıkan kusurlar yine ölçülerin iyi kontrol
edilmesiyle düzeltilebilir.
Giysi kalıbı ölçüleri temel ölçüler ve yardımcı ölçüler olmak üzere iki grupta toplanabilir. Ayrıca
ölçüler alınış şekillerine göre uzunluk ve genişlik ölçüleri olarak da ayrılabilir. Uzunluk ölçüleri yere dik
olarak alı